I Liceum Ogólnokształcące im. Księżnej Elżbiety w Szczecinku

lo.szczecinek.pl

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Strona główna Szczecinek

Szczecinek

Ślady najstarszego osadnictwa w Szczecinku i najbliższych okolicach, pochodzą z epoki brązu. Na wzgórzu Przemysława istniało grodzisko obronne. Dwa inne grodziska "Trzesieka" i "Zamek" położone były nad brzegiem jeziora. Wszystkie one uległy zniszczeniu na początku XII w., być morze w okresie walk Bolesława Krzywoustego o Pomorze. Przełom XIII / XIV wieku to na Pomorzu czas bezwzględnej ekspansji Brandenburgii. Dla przeciwstawienia się jej książę wołogoski Warcisław IV w roku 1310 założył miasto Nowy Szczecin - dziś Szczecinek. Miasto powstało na południe od istniejącej już osady rybackiej Kiecz położonej u brzegów jeziora Wielimie. Teren przeznaczony na lokację był wybitnie obronny, otoczony wodami dwóch jezior, rzekami i bagnami.

Ślady najstarszego osadnictwa w Szczecinku i najbliższych okolicach, pochodzą z epoki brązu. Na wzgórzu Przemysława istniało grodzisko obronne. Dwa inne grodziska "Trzesieka" i "Zamek" położone były nad brzegiem jeziora. Wszystkie one uległy zniszczeniu na początku XII w., być morze w okresie walk Bolesława Krzywoustego o Pomorze.

Przełom XIII / XIV wieku to na Pomorzu czas bezwzględnej ekspansji Brandenburgii. Dla przeciwstawienia się jej książę wołogoski Warcisław IV w roku 1310 założył miasto Nowy Szczecin - dziś Szczecinek. Miasto powstało na południe od istniejącej już osady rybackiej Kiecz położonej u brzegów jeziora Wielimie. Teren przeznaczony na lokację był wybitnie obronny, otoczony wodami dwóch jezior, rzekami i bagnami.

W okresie wojen polsko - krzyżackich, na zamku w Szczecinku odbyły się dwa antypolskie zjazdy (w 1409 i 1423 roku). Uczestniczyli w nich książęta pomorscy, mistrzowie krzyżaccy, a w drugim także Eryk I król Danii, Szwecji i Norwegii. Niezależnie od oficjalnego stanowiska książąt, przychylnego Krzyżakom, szlachta szczecinecka napadała na przejeżdżających tędy gości zakonnych. W ciągu I-szej połowy XVII w. Zamek stanowił oprawę wdowią Gryfitów. Rezydowała tu księżna Anna Maria, a po niej księżna Jadwiga.

Okres wojny 30-letniej (1618 - 1648) należał do najgorszych w dziejach miasta. Przemarsze wojsk wszystkich walczących armii, rabunki, napady i wreszcie zaraza zubożyły niezmiernie ludność miasta. Jedynym jaśniejszym punktem była wówczas fundacja w 1640 r. Przez księżną Jadwigę jednego z pierwszych na Pomorzu Zachodnim gimnazjów. Koniec XVIII i wiek XIX to okres względnej prosperity. W 1724 roku utworzono powiat szczecinecki, w 1780 - 84 obniżono znacznie wody jezior Wielimie i Trzesieka, odsłaniając wiele gruntów. Szczecinek otrzymał połączenie kolejowe z innymi miastami, zaczął się rozwijać przemysł, a ludność wzrastać.

Wojny napoleońskie na krótko zakłóciły ten pomyślny rozwój . Szczecinek w lutym 1807 roku zajęły wojska gen Łubieńskiego. W ciągu następnych lat kwaterowały tu dziesiątki tysięcy żołnierzy. Katastrofa Wielkiej Armii i jej odwrót spod Moskwy miały swój szczecinecki finał. W liku zbiorowych mogiłach pochowano tu ponad 100 żołnierzy zmarłych z zimna i wyczerpania.


W okresie międzywojennym miasto stało się znanym i popularnym ośrodkiem turystycznym, do czego w dużym stopniu przyczyniły się uroczyste obchody 600 lecia Szczecinka. W czasach hitlerowskich wzniesiono w mieście dwa duże kompleksy koszar i system umocnień Wału Pomorskiego na zachód od miasta. Stąd we wrześniu 1939 roku ruszył na Polskę Korpus Pancerny gen. H. Guderiana. Miasto zostało zdobyte 27 lutego 1945 roku (a nie jak do niedawna sądzono 28 lutego) przez oddziały 32 Dyw. Kaw. Gwardii pod dowództwem generała J.P.Kałużnego, po krótkiej jednodniowej walce.

Zdobyte miasto tylko w niewielkim stopniu zostało zniszczone. W wyniku wojny cała jego dotychczasowa ludność została przesiedlona do Niemiec (m.in. w okolice Eutin), a jej miejsce zajęli emigranci zza Buga i z Polski centralnej.


Lokalizacja

Gmina miejska Szczecinek położona jest w południowo-wschodniej części województwa Zachodniopomorskiego, na Pojezierzu Drawskim. Sąsiaduje z gminą wiejską Szczecinek. Miasto ma szerokie kontakty z partnerskimi gminami w całej Europie: Neustrelitz z Niemiec, Bergen op Zoom z Holandii, Noyelles sous Lens z Francji, włoską Florencją i irlandzkim Roundstone. Jest członkiem Związku Miast Polskich, Stowarzyszenia "Euroregion Pomerania" oraz Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Pojezierza Drawskiego.

Walory turystyczne

Szczecinek w ocenie coraz liczniejszej rzeszy turystów to piękne i warte odwiedzin miejsce. W pobliżu miasta usytuowane jest duże jezioro - Trzesiecko. Położony w centrum miasta deptak, zadbany park miejski z mnóstwem ścieżek spacerowych oraz zalesione okolice, kuszą swym pięknem.

Co warto zobaczyć :


Kalwaria Szczecinecka


Kalwaria Szczecinecka powstała przy parafii pw. św. Rozalii z Palermo jest wyrazem zarówno głębokiej i szczerej wiary fundatorów poszczególnych stacji, jak i poczucia wspólnoty parafialnej. Nie można tu nie wspomnieć o zaangażowaniu Proboszcza - Księdza Andrzeja Targosza, którego praca na rzecz parafii i parafian cieszy się w naszym mieście powszechną aprobatą. Kalwaria Szczecinecka jest już dzisiaj szeroko znana daleko poza granicami naszego miasta, o czym świadczą wpisy w Księdze Zwiedzających. Parafianie Świętej Rozalii znani są z inicjatyw i przedsięwzięć służących wspólnocie parafialnej i szerzej - całemu Szczecinkowi. Przez wiele lat ofiarnie budowali i wyposażali swój kościół parafialny. Tutaj ukazuje się dwumiesięcznik parafialny POSŁANIEC. Tutaj wreszcie od kilku lat Akcja Katolicka organizuje festyn parafialny pod nazwą ROZALIADA. Nie jest więc przypadkiem, że Szczecinecka Kalwaria powstaje właśnie w tej parafii.



Zamek książąt pomorskich XIV w.


Znajduje się w kompleksie gmachów na półwyspie, do 1866 na wyspie, jeziora Trzesiecko. Najstarsze skrzydło południowe pochodzi z połowy XIV w., pozostałe skrzydła wschodnie i północne pochodzą z XIX I XX w. Południowe skrzydło zamku wybudowano w pierwszej połowie XIV w. w miejscu wcześniejszego grodziska słowiańskiego. Zapewne nie bez wpływu na wzniesienie zamku w Szczecinku, była równoczesna budowa przez Krzyżaków zamku w Człuchowie, podobno największego po Malborku. Założony na planie prostokąta o wymiarach 13,6 x 33,5 m, ma grube na ok. 1,9 m mury do wysokości 7 m. Do XVI w. postawiono skrzydło północne, oraz ceglaną wieżę zwaną więzienną przy starym południowym skrzydle od strony wschodniej. W latach 1606 - 1610 miała miejsce dalsza rozbudowa zamku przez księcia Filipa II. W latach 1619-1623, książę Ulryk kazał zburzyć skrzydło północne i wybudował w jego miejsce nowe. Najstarszy widok miasta z widocznym zamkiem pochodzi z 1612r. I umieszczony jest na winiecie mapy Lubinusa wydanej w 1618r. W Amsterdamie. W XIX w. po raz kolejny zburzono skrzydło północne i wybudowano nowe, razem ze skrzydłem wschodnim, które istniej do dziś.



Ratusz, XIX w.


Neogotycki z elementami romańskimi, zbudowany w 1852r. Data budowy i herb miasta widnieją na płycie wykonanej przez Aronsfelda z Białogardu, umieszczonej na ratuszowej wieży powyżej okna I piętra. Ciekawe są witraże w sali posiedzeń na I piętrze. W stronie wschodniej wykonane zostały w latach 30 - tych XX wieku przez Carla Boscha w Berlinie. Fundatorem ich byli rzemieślnicy miejscy i właściciel tutejszego browaru H. Riemer. Przedstawiono na nich pochód szczecineckich rzemieślników z atrybutami ich profesji. Po drugiej zachodniej stronie, witraże na zlecenie miasta wykonał Max Luder z Piły. Przedstawiają one typowe scenki rodzajowe.
Na wieży ratusza zegar, wykonany w 1927r. Przez firmę J.F. Weule z Bockenem. Interesujące są dwa dzwony zegarowe odlane w Szczecinku w 1801 roku przez J.M. Meyera i A.W.Schumachera, a pochodzące z jeszcze wcześniejszego ratusza. Dzwony te fundowali zamożniejsi mieszkańcy Szczecinka (m.in. rektor gimnazjum Lenz), co zaświadczają inskrypcje na płaszczach dzwonów.
W południowej ścianie ratusza tabliczka upamiętniająca wiosenną powódź w 1888 r.



Kościół p.w. NNMP, XX w.


Neogotycki wzorowany na gotyku północnoniemieckim, został zrealizowany przez D.U. Schafer w latach 1905-1908. Jego smukła wieża, wysoka na 78 m, góruje na całym miastem. Świątynia posiada część wyposażenia przeniesionego ze starego kościoła św. Mikołaja m.in. wapienne epitafium Doroty A. Westreglen z 1621 r. ( w bocznej północnej nawie), żony starosty szczecineckiego Piotra Somnitza, oraz na galeriach 6 mosiężnych żyrandoli - pająków z I poł. XVII w., fundacji szczecineckich mieszczan.
W prezbiterium zwracają uwagę cztery bardzo piękne neogotyckie witraże wykonane wg projektu Ernsta Teya z ośmioma scenami z życia Chrystusa:
Narodziny
Nauczanie w świątyni
Chrzest
Rozmowa z Nikodemem
Bitwa na Górze Oliwnej
Ukrzyżowanie
Zmartwychwstanie
W gospodzie Emaus

Ołtarz główny, także neogotycki, szafiasty. W części centralnej krucyfiks dłuta Frieze v. Leeke ze Szczecina. Stojące osobno rzeźby Marii i św. Jana zginęły w latach 60-tych. Po bokach dwa duże, olejne image. Narodziny Jezusa i Zmartwychwstanie, pędzla v. Ubischa wg średniowiecznych sztychów Martina Schongauera.
Na wysokim chórze duże organy na 1670 piszczałek, wykonane przez P.B. Volkera z Bydgoszczy.

Kościół p.w. Ducha Świętego


Wzniesiony w 1923r. Jako jedyny wówczas katolicki kościół w mieście. Parafia liczyła w 1926r. ok. 280 wyznawców w tym ok. 80 Polaków. Stąd zwany był często "polskim kościołem". W latach 39-45 świątynia była miejscem spotkań Polaków. Był pierwszą świątynia w mieście otwartą po wojnie. W latach 60-tych wnętrze zostało gruntownie przebudowane. W prostym wnętrzu dominuje krucyfiks na centralnej ścianie, dłuta M. Chromego z Krakowa. Przy kościele klasztor oo. Redemptorystów.



Schrony bojowe przy szosie do Barwic koło kempingu


Na zachód od miasta przebiegały umocnienia wchodzące w skład tzw. Wału Pomorskiego budowanego przez hitlerowców od 1933r.W końcu lutego 1945 r. wbrew nadziejom Niemców nie zdołały one powstrzymać ofensywny wojsk sowickich, które zajęły miasto i wkrótce potem opuszczoną linię umocnień . Schrony te popularnie zwane bunkrami blokowały przesmyk między jeziorem Trzesiecko i Wielimie. W bliskim sąsiedztwie szosy znajdują się dwa bunkry, mniejszy w lesie na południe od drogi i większy na północ od niej.



Pomnik J.S. Kaulfussa, poł. XIX w.


Pomnik ten, poświęcony jest pamięci wybitnego dyrektora szczecineckiego gimnazjum w latach 1824-32. Kaulfuss był jednym z najznamienitszych obywateli naszego miasta. Dzięki niemu gimnazjum szczecineckie z podupadającego, zagrożonego likwidacją, stało się znane z wysokiego poziomu nauczania na całym Pomorzu Zachodnim. Zmarłemu przedwcześnie, wdzięczni uczniowie wznieśli pomnik z napisem: "Tu spoczywa w bogu Jan Samuel Kaulfuss - jego dobre czyny przeszły na innych". W roku 1964 nad pomnikiem zawisła groźba likwidacji. Uratowało go stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Koszalinie poparte opinią prof. W. Steffena z Poznania i Fr.Bucholtza ze Szczecinka. Inny pomnik stojący przed wejściem do gimnazjum nie miał już takiego szczęścia. W 150 rocznicę śmierci Kaulfussa pomnik został zakonserwowany przez Muzeum Okręgowe w Koszalinie.



Cmentarz wojenny


Na cmentarzu w zbiorowych mogiłach spoczywa 4429 żołnierzy sowieckich z 2 Frontu Białoruskiego, oraz 39 żołnierzy polskich z I Armii Wojska Polskiego. Prochy ich ekshumowano ze 143 miejscowości i pobojowisk województw koszalińskiego, słupskiego i pilskiego. Przytłaczająca większość z nich to mogiły bezimienne. Na cmentarzu wznosi się pomnik symbolizujący przełamanie pierścienia umocnień Wału Pomorskiego wg projektu art. plastyka M. Zapolnika i R. Grodzkiego.
Na cmentarzu komunalnym poza kwaterą grobów wojskowych w pobliżu kaplicy znajduje się mogiła lotników amerykańskich zastrzelonych nad Wilczymi Lasami we wrześniu 1944r. gdy wracali po zrzutach zaopatrzeniowych dla powstańczej Warszawy. Autorem pomnika jest art. plastyk Z. Wujek z Koszalina.



Kryta pływalnia


Uroczyste otwarcie pływalni "AQUA-TUR" nastąpiło w dniu 27 kwietnia 2002r. Basen mieści się w Szczecinku przy ul. Szczecińskiej 2, w uroczym zakątku miasta, w bezpośrednim sąsiedztwie jeziora Trzesiecko. Obiekt krytej pływalni zlokalizowany jest przy kompleksie obiektów sportowych Ośrodka Sportu i Rekreacji. Do dyspozycji klientów jest: basen sportowy, basen rekreacyjny, a w nim: bicze szkockie, kaskada wodna, dysze denne, zjeżdżalnia z basenem hamownym, wanna hydromasażu (jacuzzi), brodzik dla dzieci, 2 sauny fińskie, 2 solaria, kawiarnia-bar oraz sklepik.

 

 

Partnerzy